|
Rozwój gospodarki sprawia, że rośnie liczba transakcji na rynku kontroli przedsiębiorstw. Zmiany w strukturze własnościowej są naturalnym elementem rozwoju każdej firmy. Trudno dziś na przykład na najbardziej rozwiniętym rynku USA znaleźć dynamiczną firmę, powstałą kilkanaście lub kilkadziesiąt lat temu, w której nadal wyłącznymi właścicielami są jej pierwotni założyciele, a struktura własnościowa nie zmieniła się.
Szacuje się, że w Polsce zmiany własnościowe na rynku kontroli przedsiębiorstw będą stawały się coraz powszechniejsze. Wynika to z:
- globalizacji polskiej gospodarki, wolnego przepływu kapitału, pracy, towarów i usług (znaczącym czynnikiem jest członkostwo w Unii Europejskiej),
- faktu osiągnięcia satysfakcjonującej pozycji wielu lokalnych przedsiębiorców, którzy stworzyli swoje firmy na początku lat 90,
- antycypowanego tempa rozwoju gospodarczego,
- dalszego umacniania się roli własności prywatnej i swobody dysponowania nią.
Śladem dojrzałych gospodarek rynkowych, także w Polsce coraz częściej będziemy mieli do czynienia z tzw. developerami -przedsiębiorcami, którzy tworzą i rozwijają kolejne firmy mając od początku w perspektywie zamiar ich sprzedaży.
Nadal zbyt często w naszym kraju zmiany własnościowe kojarzą się bądź z prywatyzacją (której potencjał jest już na wyczerpaniu), bądź natychmiast budzą podejrzenia, ze względu na przyczyny.
"Skoro właściciel sprzedaje firmę, to musi z nią być coś nie tak..."
Taka logika ma źródło w niedojrzałości naszego rynku i niewielu doświadczeniach w tym zakresie zdobywanych dopiero od 1989r.
Przykładowe cele właścicieli sprzedających firmę:
- wycofanie się z działalności gospodarczej /emerytura, przyczyny osobiste, zdrowotne, zmiana miejsca zamieszkania/,
- całkowita zmiana branży - uwolnienie środków na nową działalność,
- strategia "grow and go" – rozwijanie biznesu z przeznaczeniem na sprzedaż, pasja tworzenia
- odchudzanie holdingu poprzez wydzielenie spółek; koncentracja na podstawowej działalności,
- inne racjonalne, ekonomiczne przesłanki, np. potrzeba osiągnięcia odpowiedniej ekonomii skali działania.
Przykładowa motywacja inwestorów kupujących przedsiębiorstwo:
- zakup funkcjonującego organizmu (baza klientów, kontrakty, marka),
- szybkie wejście na nowy rynek (sektor, region, kraj..),
- ograniczenie czasu na rozruch działalności od zera,
- poszerzenie dotychczasowej oferty - bardziej kompleksowa obsługa klienta,
- pozyskanie unikalnego know-how,
- uzyskanie korzyści (ekonomii) skali,
- "turnaround", restrukturyzacja,
- synergie operacyjne i finansowe z obecną działalnością,
- integracja wstecz lub wprzód,
- korzyści podatkowe,
- niższy koszt przejęcia niż alternatywna inwestycja od zera ("greenfield").
|